Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για τα αναλώσιμα της μοτοσυκλέτας σας και συγκεκριμένα τα μπουζί..!


Σήμερα θα ασχοληθούμε με τα αναλώσιμα επιμέρους στοιχεία των μοτοσυκλετών και συγκεκριμένα σε ένα ηλεκτρικό αναλώσιμο εξάρτημα που λίγο ως πολύ όλοι έχετε αγγίξει και περιεργαστεί και που εμείς λόγω της συχνής κατανάλωσης το κατατάσσουμε στα αναλώσιμα ανταλλακτικά μοτο . Πρόκειται για το δημοφιλές μπουζί ή σπινθηριστής κατά την επίσημη τεχνική γλώσσα.


Το μπουζί λοιπόν, είναι το εξάρτημα αυτό που δέχεται ρεύμα υψηλής τάσης και εξασφαλίζει την δημιουργία σπινθήρα μέσα στον θάλαμο καύσης. Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες λειτουργεί είναι υπερβολικά δύσκολες αφού η θερμοκρασία στο θάλαμο καύσης στιγμιαία φθάνει τους 2500 °C και η πίεση τις 50 Atm. Έτσι το μπουζί πρέπει να αντέχει τεράστια θερμικά και κρουστικά σοκ που δέχεται εξαιτίας των απότομων μεταβολών της θερμοκρασίας και πίεσης στο θάλαμο καύσης, πρέπει να μονώνει αποτελεσματικά την ροή ρεύματος χιλιάδων βολτ, να αντέχει την διάβρωση που προκαλούν τα κατάλοιπα της καύσης, και να είναι τέλεια συναρμολογημένα ώστε να μην επιτρέπει την διαφυγεί των αερίων του θαλάμου καύσης μέσα από αυτό.

  1. Κύρια μέρη ενός μπουζί

    Το μπουζί αποτελείται από 3 και είναι τα εξής: 
    1. Κέλυφος: Το κέλυφος είναι φτιαγμένο από ατσάλι συνήθως νικελωμένο για να μην σκουριάζει. Έχει εξωτερικό σπείρωμα για να βιδώνει στην κυλινδροκεφαλή .
    2. Ηλεκτρόδιο: Το ηλεκτρόδιο αποτελείται από την κεντρική ακίδα (ρεύμα) και την πλευρική ακίδα (γείωση). Το υλικό τους είναι συνήθως ατσάλι. Ειδικά για την κεντρική ακίδα χρησιμοποιούνται και πιο ακριβά υλικά όπως πλατίνα κ.λ.π. Η κεντρική ακίδα αποτελεί συνέχεια του πυρήνα που στα NGK είναι φτιαγμένη από χαλκό εξασφαλίζοντας έτσι ποιοτική λειτουργία σε μεγάλο εύρος θερμοκρασιών . Το διάκενο ανάμεσα στις δύο ακίδες κυμαίνεται από 0.4 - 1.0 χιλιοστά. Γενικά όσο πιο μεγάλο είναι το διάκενο τόσο πιο αποτελεσματική καύση και πιο εύκολη εκκίνηση έχουμε εφόσον όμως το ρεύμα της ηλεκτρονικής επαρκεί.
    3. Μονωτήρας: Πρόκειται για την πορσελάνη που παρεμβάλλεται ανάμεσα στο κέλυφος(πλευρική ακίδα) μπουζί. Φροντίζει όχι μόνο για την μόνωση από το ρεύμα που ρέει στο μπουζί αλλά και για την θερμομόνωση του ίδιου του μπουζί. Στα ποιοτικά μπουζί η εξωτερική επιφάνεια της πορσελάνης είναι κυματοειδής ώστε να μεγαλώνει το εμβαδόν της και να μονώνει πιο αποτελεσματικά την κεντρική από την πλευρική ακίδα.


    Κύρια χαρακτηριστικά 

    Βαθμός αποβολής θερμότητας (θερμό ή ψυχρό): Η θερμοκρασία του ηλεκτροδίου κατά την διάρκεια λειτουργίας του κινητήρα πρέπει να βρίσκεται ανάμεσα στους 400 °C με 800 °C . Κάτω από τους 400 °C το μπουζί είναι πολύ “κρύο” για να κάψει τα κατάλοιπα της καύσης που μένουν στο ηλεκτρόδιο και κάποια στιγμή θα βραχυκυκλώσει . Εάν η θερμοκρασία είναι πάνω από 800 °C το ηλεκτρόδιο φθείρεται πολύ γρήγορα ενώ πάνω και από τους 950 °C το ίδιο το ηλεκτρόδιο είναι τόσο πυρακτωμένο που παίζει τον ρόλο του σπινθήρα και να φλέγει το μίγμα πριν την ώρα του (προανάφλεξη) .

    Κινητήρες που λειτουργούν σε υψηλή θερμοκρασία λόγω υψηλών ρυθμών περιστροφής ή αυξημένης συμπίεσης η γενικότερου “φτιαξίματος”, απαιτούν μπουζί που αποβάλλει γρήγορα την θερμότητα προς τα έξω (ψυχρό μπουζί) . Αντίθετα κινητήρες που λειτουργούν σε χαμηλές θερμοκρασίες λόγω χρήσης (ομαλή οδήγηση σε επαρχιακούς δρόμους ) ή σχεδίασης 

    (XV 250) χρειάζονται πιο θερμά μπουζί τα οποία κρατάνε κάποια θερμότητα παραπάνω ώστε να αυτοκαθαρίζονται καίγοντας τα κατάλοιπα της καύσης. Η αποβολή θερμότητας από το μπουζί γίνεται βασικά από την ροδέλα και από το σπείρωμα του κέλυφους (90%)


    Ανάλογα με το πόσο μεγάλη ή μικρή είναι η επιφάνεια επαφής της πορσελάνης με το κέλυφος (σπείρωμα) τόσο χαμηλότερη (θερμό) ή υψηλότερη (ψυχρό) είναι η ταχύτητα αποβολής της θερμότητας μέσω του μπουζί .

    Παρ’ όλα αυτά η θερμοκρασία λειτουργίας του μπουζί εξαρτάται και από άλλους παράγοντες όπως το υλικό του μονωτή και του ηλεκτροδίου και η σχεδίασης του . Εάν ο μονωτής εξέχει λίγο σε σχέση με το σπείρωμα (κέλυφος) τότε η θερμοκρασία του ηλεκτροδίου είναι υψηλή στις χαμηλές στροφές (πιο κοντά στο κέντρο θαλάμου καύσης) ώστε να υπάρχει αυτοκαθαρισμός, ενώ στις υψηλές στροφές ψύχεται από το εισερχόμενο μείγμα στο οποίο είναι εκτεθειμένο αποφεύγοντας έτσι το πρόβλημα της πυράκτωσης. Επίσης είναι σημαντικό το μπουζί να είναι σωστά βιδωμένο στην κεφαλή ώστε να αποβάλλει την θερμότητα μέσα από την σωστή επαφή της ροδέλας και του σπειρώματος . Σε αντίθετη περίπτωση θα υπερθερμανθεί πολύ γρήγορα. Η θερμοκρασία λειτουργίας του ηλεκτροδίου επηρεάζεται επίσης από την προπορεία της ανάφλεξης. όσο μεγαλώνουμε την προπορεία τόσο αυξάνει η ιπποδύναμη, έως ένα συγκεκριμένο σημείο, αλλά παράλληλα και η θερμοκρασία του μπουζί.

    Διαστάσεις: Διαστάσεις ποικίλουν στα διάφορα μπουζί ανάλογα την εφαρμογή τους.

    Έτσι έχουμε διαφορετικά τα εξής:

    • Διάμετρος σπειρώματος
    • Τύπος σπειρώματος
    • Μήκος σπειρώματος
    • Προεξοχή ακίδας
    • Διάκενο ηλεκτροδίου


    Βασικοί τύποι μπουζί 

    Παρακάτω ακολουθεί ένας πίνακας στον οποίο ερμηνεύονται όλα τα ψηφία που χαρακτηρίζουν ένα μπουζί NGK και μέσω των οποίων αντιλαμβανόμαστε τους διαθέσιμους τύπους των μπουζί.

    Αξίζει επίσης να επισημάνουμε τους παρακάτω τύπους που αφορούν τα μπουζί που χρησιμοποιούνται ευρέως σε κινητήρες Yamaha. 
    Πολλά χαρακτηρίζονται με το γράμμα P (BP7HS). Το P σημαίνει προεξέχον (projected) και δηλώνει ότι το ηλεκτρόδιο προεξέχει μέσα στο θάλαμο καύσης. Κατά κανόνα αυτό σημαίνεια καλύτερη καύση αλλά επειδή το ηλεκτρόδιο είναι εκτεθειμένο στην φλόγα θερμαίνεται περισσότερο εκτός και αν η ροή του μίγματος είναι τέτοια που το ψύχει. Αυξημένη θερμοκρασία σημαίνει και αυξημένη πιθανότητα  προανάφλεξης.

    R: Resistance - Αντίσταση: Το R σημαίνει μία επιπλέον εσωτερική αντίσταση του μπουζί γύρω στα 5000Ω η οποία βοηθάει στο να μην έχουμε παράσιτα σε κοντινές ηλεκτρονικές λειτουργίες (π.χ ραδιόφωνο ή ηλεκτρονικό στροφόμετρο ή άλλη ένδειξη). Η επιπλέον αυτή αντίσταση δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα στην παραγωγή ισχυρού σπινθήρα. 
    • Μπουζί με λεπτότερη ακίδα από ακριβότερο υλικό( NGK B9EGV) .
    • Μπουζί με διπλή πλευρική ακίδα το οποίο φθείρεται με πιο αργό ρυθμό και δίνει ισχυρότερο σπινθήρα.
    • Μπουζί χωρίς πλευρική ακίδα.
    • Μπουζί αγωνιστικού τύπου με την κεντρική ακίδα καλά προφυλαγμένη “μέσα στο μπουζί”.